Opieka, zdrowie i choroba. Czym różnią się te pojęcia i jak odnoszą się do seniorów?

Opieka ogólnie rozumiana jest jako dbanie o kogoś i udzielanie pomocy. W przypadku opiekunek osób starszych ważne jest nie tylko zaspokajanie różnych potrzeb podopiecznego, ale także dbałość o jego zdrowie i dobre samopoczucie. Dlatego warto wiedzieć, czym różnią się podstawowe pojęcia, z którym na co dzień może spotkać się opiekun.

Czym ogólnie jest opieka?

W branży medycznej i pedagogicznej opieka definiowana jest jako dawanie oparcia i wsparcia potrzebnego do zachowania równowagi biologicznej i psychicznej, zdrowia i dobrej jakości życia. Odnosi się również do zaspokajania potrzeb, których osoba starsza sama nie może zaspokoić i potrzebuje tu pomocy osoby z zewnątrz.

Każda osoba w różnych okresach życia wymaga opieki. Najczęściej jednak opiekujemy się osobami w podeszłym wieku lub o złym stanie zdrowia – i jest to całkowicie naturalne. Jeżeli człowiek nie może samodzielnie sobie poradzić z codziennymi czynnościami i nie może otrzymać pomocy ze strony najbliższych, musi skorzystać z różnych form pomocy profesjonalnej.

O opiece nieprofesjonalnej mówimy wtedy, kiedy odnosi się ona do rodziny, znajomych czy sąsiadów. Takie osoby nie mają wystarczającej wiedzy i umiejętności jak doświadczona opiekunka, dlatego działają intuicyjnie i wykorzystują wzory zaczerpnięte ze środowiska lub z innych przekazów.

Czym jest opieka społeczna?

Opieka społeczna, określana dzisiaj bardziej jako pomoc społeczna, to jedna z najstarszych form udzielania świadczeń przez społeczeństwo na rzecz osób wymagających wsparcia. Może dotyczyć usług jak opieka nad seniorem w domu czy też pomocy w zakresie rozwiązywania doraźnych problemów, jak zakup żywności, leków i sprzętów, a nawet świadczenia materialne.

W Polsce udzielaniem takiej pomocy zajmują się samorządy terytorialne – i jest to pomoc formalna. Każdy z nas jednak może udzielać pomoc społeczną poprzez angażowanie się w akcje charytatywne czy wspieranie najbiedniejszych. Również i opiekunka dostarcza takiej pomocy, zwłaszcza jak w jej codziennych obowiązkach znajduje się wykonywanie zakupów, sprzątanie domu, przygotowywanie posiłków czy po prostu towarzyszenie podopiecznemu, aby nie czuł się samotny.

Czym jest opieka zdrowotna?

Opieka zdrowotna to wszystkie czynności podejmowane po to, aby zachować lub przywrócić zdrowie. Dotyczy instytucji opieki zdrowotnej, której działania ukierunkowane są na wzmacnianie i promowanie zdrowia oraz na pomaganiu człowiekowi, aby mógł żyć na optymalnym i godnym poziomie, jeśli powrót do zdrowia nie jest możliwy.

Na czym powinny skupiać się działania opiekuńcze

Zakres udzielanej opieki powinien być ustalany zawsze indywidualnie i po ocenie sytuacji podopiecznego. Ogólnie działania opiekuńcze powinny się koncentrować na zdrowiu podopiecznego, jego samopoczuciu i przygotowania go do samoopieki, czyli takiej sytuacji, kiedy będzie sam w stanie zaspokajać swoje potrzeby całkowicie lub tylko przy minimalnym wsparciu.

Opieka nad osobą starszą to praca na rzecz innej osoby, aby ułatwić jej codzienne funkcjonowanie. Jest zawsze relacją dwustronną – każda podejmowana czynność musi odbywać się na drodze komunikacji z podopiecznym, a jeśli nie jest to możliwe (osoba mocno schorowana), wtedy nawet za opiekę uznaje się samą obecność. Podstawowym zadaniem opiekunki osób starszych jest tym samym udzielanie pomocy w podtrzymywaniu funkcji życiowych oraz wykonywanie czynności życia codziennego. Wymaga to cierpliwości z obu stron, ale i wzajemnego zrozumienia.